طرح تولید آهن اسفنجی فولاد میانه افتتاح شد

به گزارش صریر از تبریز به نقل از روابط عمومی قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص)، صنعت فولاد به‌ عنوان یک صنعت راهبردی و مادر در جهان شناخته شده است که می‌تواند نقشی زیربنایی در ارتقای رفاه اقتصادی هر کشور داشته باشد. بر اساس آمار، ایران با تولید حدود ۲۰میلیون تن فولاد، به‌طور تقریبی یک درصد تولید فولاد جهان را در اختیار دارد و در این زمینه جزو  ۱۵ کشور نخست محسوب می‌شود.

در راستای اقتصاد مقاومتی و قطع وابستگی به درآمدهای نفتی و شکل‌گیری اقتصادی متکی بر توان داخلی، قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) انجام فعالیت‌های معدنی در حوزه‌های اکتشاف، استخراج و فرآوری را در دستور کار خود قرار داده است و احداث کارخانه تولید آهن اسفنجی فولاد میانه با ظرفیت تولید سالانه ۸۰۰  هزار تن آهن اسفنجی، یکی از پروژه‌هایی است که با رویکرد برقراری توازن در زنجیره فولاد کشور انجام شده است.

 ورود قرارگاه خاتم به عرصه اجرای کارخانه تولید آهن اسفنجی میانه
در راستای قانون برنامه سوم و چهارم توسعه در بخش صنایع معدنی و به منظور تأمین فرآورده‌های فولادی و رفع نیاز به واردات فولاد و کسب بخشی از سهم جهانی فولاد، همزمان ۸ طرح فولادی در شهرهای مختلف کشور شروع شد که یکی از آنها شهرستان میانه است.

این طرح شامل ۳ بخش احیا، ذوب و نورد می‌باشد که بخش احیای مستقیم در قالب پروژه کارخانه تولید آهن اسفنجی میانه، از طرف سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) واگذار شد و مؤسسه عاشورای گروه تخصصی کربلا به صورت «مهندسی، تأمین کالا و ساخت» (EPC) این پروژه را به انجام رساند که در حال حاضر به بهره‌برداری رسیده است.

شهر میانه دارای شاخصه‌های مهمی بود که آن را به گزینه مناسبی برای این طرح تبدیل کرده بود.

نزدیکی به سد برای تأمین آب، مجاورت با کارخانه فولادسازی میانه، دسترسی به خط آهن و خط ترانزیت میانه- تبریز از جمله این شاخصه‌ها بود.

فرآیند کارخانه تولید آهن اسفنجی میانه

فرآیند کار به این صورت است که سنگ آهن پس از استخراج از معدن، در فرآیندی به گندله تبدیل می‌شود. گندله واحدهای کوچکی است که از طریق عملیات احیا، برای ذوب آماده می‌شود که در این مرحله به آن آهن اسفنجی می‌گویند. این آهن اسفنجی، خوراک اصلی کارخانه‌های فولاد است.

بیشتر فلزات در حالت طبیعی تمایل به واکنش شیمیایی با اکسیژن دارند و به حالت اکسید تبدیل می‌شوند که به فرآیند جداکردن اکسیژن از اکسید و برگرداندن آن به فلز اولیه و خالص را عملیات احیا می‌نامند.

مراحل کار کارخانه به این ترتیب است که گندله‌ها، از طریق شانتینگ‌یارد که ترمینالی ریلی به وسعت ۹ هکتار است و به شبکه ریلی سراسری متصل می‌باشد به کارخانه منتقل می‌شود.

این منطقه شامل ۴ کیلومتر ریل راه‌آهن به صورت ۶ خطه و مجهز به ایستگاه واگن‌برگردان و کامیون‌برگردان برای تخلیه گندله‌هاست.

گندله‌ها به منطقه انباشت و برداشت که محوطه‌ای به صورت انبار روباز مواد اولیه است منتقل می‌شود و توسط دستگاه انباشت و برداشت، گندله‌های واردشده از طریق نوار نقاله را در مرحله اول، انباشت و سپس برداشت کرده و به منظور ذخیره انبار روزانه، به آنجا منتقل می‌کند.

این دستگاه توانایی انباشت و برداشت ۵۰۰ تن گندله در روز را داراست.

گندله‌های منتقل‌شده به مخزن روزانه از طریق نوارنقاله، به واحد سرند منتقل می‌شوند و در آنجا گندله‌های خارج از سایز، جداسازی شده و بقیه به منظور افزایش مقاومت سطحی، به واحد آهک‌زنی انتقال می‌یابند.

در آخر گندله‌ها به منظور فرآیند احیا توسط نوار نقاله‌ خط کوره به ارتفاع ۶۷ متری منتقل و از آنجا به درون کوره هدایت می‌شوند.

 کوره قسمت اصلی کارخانه به حساب می‌آید که تمام مراحل احیا و تولید گازهای مورد نیاز آن در بخش‌های مختلف انجام و گندله‌های سنگ‌آهن با استفاده از گاز احیا به آهن اسفنجی تبدیل می‌شود.

استفاده از فناوری ایرانی در کارخانه تولید آهن اسفنجی میانه

در اینجا ذکر یک نکته ضروری است که در کارخانه تولید آهن اسفنجی فولاد میانه از روش جدیدی برای احیا استفاده می‌شود که به همت متخصصان ایرانی ابداع شده و در دنیا با نام پرشین ریداکشن (Persian Reduction) یا احیای مستقیم ایرانی ثبت شده است. این روش که به اختصار، پِرِد (pered) نامیده می‌شود هرچند تشابهاتی با روش‌های قبلی احیا دارد اما تفاوت‌های آن باعث افزایش بازدهی و مصرف کمتر انرژی و سایر سیالات شده است.

 در این روش غیر از استفاده از گاز طبیعی از بخار آب هم استفاده می‌شود که در ظرفیت‌های زیر ۲ میلیون تن در سال هزینه سرمایه‌گذاری کمتری نیاز دارد و آلایندگی کمتری هم به محیط زیست وارد می‌سازد.

واحد عملیات آبی، واحد بریکت‌سازی به منظور برگشت پودرهای آهن اسفنجی به پروسه ذوب و واحدهای عمومی و پشتیبانی و کنترلی از دیگر واحدهای مهم این کارخانه محسوب می‌شوند.

دستاوردهای قرارگاه در اجرای پروژه کارخانه تولید آهن اسفنجی میانه

قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) با هماهنگی کارفرمای این پروژه و تأیید مشاور، زمینه تأمین کالای مورد نیاز این کارخانه را از طریق شرکت‌های داخلی فراهم کرد که این امر باعث جلوگیری از خروج ارز و اشتغال‌زایی در راستای اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی شد.

در طول اجرای این طرح، برای بیش از ۳۰۰ نفر به طور مستقیم و برای ۸۰۰ نفر به طور غیرمستقیم اشتغال‌زایی شده است که بعد از افتتاح آن، برای ۵۰۰ نفر به طور مستقیم و یک‌هزارو ۵۰۰ نفر به طور غیرمستقیم اشتغال‌ پایدار ایجاد خواهد شد.

در اجرای قسمت‌های مختلف این پروژه از جمله سیویل و ساخت تجهیزات با ایجاد کارگاه‌های ساخت و تجهیز و آماده‌سازی از توانمندی نیرو‌های بومی و کارگاه‌های منطقه استفاده شده است که در این راستا آموزش نیروی انسانی و ایجاد ایمنی از مهم‌ترین کارهای پروژه بوده است.

رعایت استانداردهای ایمنی، بهداشت کار و حفظ محیط زیست از جمله موضوعات اساسی قرارگاه در اجرای این پروژه است. برنامه‌ریزی و اقدام منظم و مداوم به منظور پیشگیری از آلودگی‌های محیط زیست به خصوص پیشگیری از آلودگی خاک و هوا و آب در واحدهای اجرایی و نیز پیشگیری از وقوع جراحات، بیماری و حوادث ناشی از کار و کنترل عوامل زیان‌آور محیط کار از جمله اقدامات مهم در این زمینه است.

در این پروژه تمام مدارک و مستندات تجهیزات، تست‌ها، نقشه‌ها و دستورالعمل‌ها به صورت یک کتاب گردآوری شده است. همچنین بر اساس تجربیات به دست آمده در این پروژه، کتاب دانش فنی و اجرایی در پروژه‌های صنعتی با رویکرد پروژه کارخانه تولید آهن اسفنجی فولاد میانه نیز تدوین و چاپ شده تا گامی مثبتی در جهت انتقال تجربیات و ارتقای بنیه علمی کشور باشد.

قرارگاه طبق یک سنت همیشگی، در شعاع ۷۰ کیلومتری پروژه‌های عمرانی خود در سراسر کشور به انجام حداقل یک یا چند پروژه محرومیت‌زدایی اقدام می‌کند که پروژه احداث کارخانه تولید آهن اسفنجی فولاد میانه نیز از این امر مستثنی نبوده است. بازسازی مدرسه روستای نیک‌آبادکوه در مجاورت محوطه شرقی کارخانه همچنین نوسازی مسجد بخشی از تلاش برای محرومیت‌زدایی در منطقه است.

قرارگاه سازندگی خاتم‌الأنبیاء(ص) با در اختیار داشتن نیروی انسانی متخصص و متعهد و نیز برخورداری از به‌روزترین دانش در زمینه صنعت آهن و فولاد و با تعهد و روحیه جهادی خود، با اجرای این پروژه سترگ، برگ زرین دیگری در راستای اقتدار صنعتی ایران اسلامی برداشته است و با اجرای این پروژه در مسیر تحقق اقتصاد مقاومتی و ایجاد ارزش افزوده فرآورده‌های معدنی کشور گام برداشته است.