تحلیل علامه جعفری از دلایل علاقه مردم اروپا به سگ

به گزارش صریر از تبریز، مطالعه بخشی از سفرنامه علامه محمدتقی جعفری به اروپا – مهر و آبان ۱۳۵۵ خورشیدی خالی از لطف نیست.

 

سه شنبه ۴ آبانماه (۱۳۵۵) ــ ۲ ذی القعده ــ ۲۶ اکتوبر (۱۹۷۶)

پیش از ظهر بعضی از آشنایان بدیدن آمدند و پس از ظهر بدیدن کلیسای ساکره کور که در ارتفاع تپه بلندی ساخته شده بود، رفتیم. میگفتند که این کلیسا در قرن ۱۸ و بسیار مجلل ساخته شده است. در موقع ورود، گروهی از مردم در حال خضوع و خشوع روی صندلی ها نشسته بودند و مشغول عبادت بودند.

در پاریس، بلکه در تمام کشورهای اروپایی که مشاهده کردیم یا دوستان ساکن این کشورها نقل کردند، علاقه به سگ در درجه اول از حیوانات قرار دارد. موضوع سگ موقعیت بااهمیتی در جوامع غربی اشغال میکند. بطور فراوان وقتی که افراد بیکدیگر میرسند، بجای پرسش از حال خویشان طرف، احوال سگ را می پرسند. بنظر میرسد: دو موضوعِ روانیِ مهم، انگیزه علاقه به سگ بوده باشد: ۱ـ تسلیمی که حیوان از خود نشان میدهد و حس اطاعت جویی مردم را اشباع مینماید.

۲ـ احساس لزوم وفا و گرایش و محبت که میان افراد وجود ندارد یا فوق العاده اندک است، بوسیله سگ اشباع میگردد. اختلافات علمی و ایده ای بسیار زیاد است.

چهارشنبه ۵ آبانماه (۱۳۵۵) ــ ۳ ذی القعده ــ ۲۷ اکتوبر (۱۹۷۶)

طرف صبح حدود ساعت ۸ است که درباره مجموع مشاهدات اینجانب و دوستانی که سالها در پاریس یا سایر کشورهای اروپایی زندگی نموده و علاقه باطلاع درباره وضع روانی افراد داشته اند، مذاکره شروع شده، اینجانب چنین گفتم: بنا به مشاهدات عینی و نمودهای گوناگونی که بطور مستقیم یا غیر مستقیم از زندگانی مردم این سامان دیده یا شنیده میشود، این نتیجه را میتوان گرفت که در جوامع اروپایی، هر انسانی با دو بُعد یا دو رویه زندگی میکند: ۱ـ بُعد رو به اجتماع با مدیریت های مربوطه اش ۲ـ بُعد رو به خویشتن.

از نظر بُعد یکم، کوشش فراوان در نظم و انضباط بخوبی مشاهده میشود و کاملاً احساس میگردد که این نظم و انضباط واقعاً حیاتی مطرح شده است. این نظم و انضباط است که ثبات مستمر متن زندگی اجتماعی را ببار آورده که قدرت پیش بینی آینده و استحکام کار و فعالیت را هم نتیجه میدهد. دقت و نظارت مدیریت های اجتماعی در حد بسیار عالی، بالنسبه به افراد و طبقات در جریان است. ریشه های اساسی این بُعد هر چه باشد، نتایج بسیار جالب را ببار آورده است. از آنجمله:

۱ـ احساس مسئولیتِ کاری که انسان بایستی آن را انجام بدهد.
2ـ تقلیل تزاحم و تصادم میان انسان ها.
3ـ مخصوصاً عدم تعدی به حوزه فردیِ اشخاص. این پدیده در فرانسه، انگلستان، آلمان در حد کمال نسبی در جریان است. مهمترین نتیجه ای که از مراعاتِ منطقیِ این بُعد دستگیر جوامع فرانسه، انگلستان، آلمان گشته است:
4ـ پیشرفت در تنظیم مواد حیات طبیعی

احساس مسئولیت و علاقه به کاری که برای انسان پذیرفته شده است، بارقه ها و تفکرات علمی و صنعتی و هنریِ این جوامع را بارور ساخته و پیشرفت و تمدن فعلی را نتیجه داده است.

به همین جهت است که نباید چنین گمان کرد که همه افراد جوامع غربی نابغه و فوق انسان معمولی هستند، بلکه چنانکه گفتیم: محصول فعالیت های فکریِ پیشتازان را با نظم منطقی و با علاقه کامل پیاده و مانند جاده های روشن و هموار، برای فعالیت های مغزیِ بعدی آماده نموده اند.