فرار به جلو با اسم رمز “تعلیق موقت” نمایشگاه کتاب!

صریر: مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگویی سلیقه‌ای و یک‌سویه با رسانه‌ای دیگر، از «تعلیق موقت» برگزاری این نمایشگاه خبر داد!

احد نقش شور – صریرنیوز: مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان‌شرقی که در هفته‌ها و روزهای گذشته ترجیح داده بود درخواست‌ها برای انجام مصاحبه درباره دلایل عدم برگزاری نوزدهمین نمایشگاه کتاب و مطبوعات تبریز را بی‌پاسخ بگذارد، امروز در گفت‌وگویی سلیقه‌ای و یک‌سویه با رسانه‌ای دیگر، از «تعلیق موقت» برگزاری این نمایشگاه خبر داد!

“نعمت پایان” در مطلبی که بیش‌تر شبیه بیانیه ای فرمایشی است تا مصاحبه، درحالی از تعلیق موقت برگزاری نمایشگاه کتاب به دلیل آنچه “محدودیت منابع مالی، فراهم کردن زیرساخت‌های پشتیبان و بازنگری در اولویت‌بندی‌های جدید” اعلام کرده، خبر می‌دهد که اساسا، فرهنگ، امر فرهنگی و زمینه‌سازی برای پویایی، فراگیری و شمول فرهنگ و محصولات فرهنگی، نظیر کتاب، نه تنها تعلیق‌پذیر نیست؛ بلکه ماموریتی دائمی، جاری و رافع و دافع هرگونه تعلیق، رکود، توقف و انجماد فکری و اندیشه ورزانه در جامعه به شدت ماشینی شده و عاری از مطالعه و بازتولید فکری و فرهنگی است و صد البته، ایده خالی از استدلال‌های مبتنی بر فرهنگ ایشان و اعوان و انصار و مشاوران به اصطلاح فرهنگی‌شان، اتفاقا سم مهلکی است که به تدریج، به مرگ و دفن اندک امیدهای فضای نخبگانی در حوزه کتاب و کتابخوانی منجر خواهد شد!

او همچنین مدعی شده است “به دلیل تغییر الگوی مصرف فرهنگی و گسترش پلتفرم‌های دیجیتال در حوزه کتاب، تصمیم به عبور از برگزاری سنتی نمایشگاه کتاب گرفته شده است”؛ موضوعی که البته پیش از او، “مرتضی محمدزاده”، معاون سیاسی، اجتماعی استانداری، در گفتگو با فارس از آن، به‌عنوان یکی از طرح‌های پیشنهادی و نه قطعی، خبر داده بود.

بااین‌حال، نعمت پایان، جدای از صدور حکم قطعی دراین‌خصوص، اشاره نکرده، چنین تحلیل یا دستاوردی، تابع کدام اجماع “خردورزانه”، نظرسنجی، هم‌اندیشی، مطالعه علمی و بازخوردگیری‌های تخصصی در حوزه کتاب و ذائقه و خواست کتاب‌خوان ها، ناشران، کتاب‌فروشی ها و دوستداران و علاقه‌مندان کتاب در تبریز و استان بوده و خروجی کدام مطالعه علمی، تحقیقی است؟

اینکه ایشان و مشاوران و احتمالاً، تعدادی از رؤسای بالادستی شان، در اتاقی بنشینند و به نیابت از طیف گسترده‌ای از مخاطبان و اهالی کتاب و کنشگران و متخصصان این حوزه، نسخه‌ای من‌درآوردی و برخلاف عرف رایج برگزاری نمایشگاه‌های کتاب در دنیا و دست‌کم، نمایشگاه کتاب تهران‌ بنویسند و به دنبال محقق کردن تراوشات ذهنی و سلیقه‌ای خود باشند، بی‌آنکه به فلسفه وجودی، ریشه‌های هویتی، قدمت، قرابت، دیرینگی و نفس اهمیت و اصالت تبادلات سنتی و اصیل رایج در نمایشگاه‌های کتاب، عدم برگزاری آن را با وعده پرهزینه‌تری به نام برگزاری “اینترنتی و مجازی” توجیه کنند، مصداق فرار به جلو و توجیه همان ناتوانی و نابلدی است که خود ایشان و همکارانشان، پیش‌ازاین با دسته‌گلی به نام برگزاری “هایپر مارکتی” نمایشگاه کتاب در سال ۱۴۰۲ به‌عنوان طرح ابتکاری آن سال، در تاریخ فرهنگ، هنر و رسانه استان به ثبت رسانده‌اند!

موضوع دیگر اینکه، نعمت پایان در مصاحبه اخیر خود، هیچ اشاره‌ای به نمایشگاه مطبوعات به‌عنوان یار جداناشدنی نمایشگاه سالانه کتاب تبریز نکرده و ترجیح داده است، عامدانه، با عبور از کنار عنوان دائمی شده نمایشگاه مطبوعات، رویه بی‌تفاوتی و دهن کجی‌های ۱۰ ماه اخیر خود به حوزه رسانه و مطبوعات تبریز و آذربایجان را ادامه دهد و بار دیگر ثابت کند، اصلاً، حوزه رسانه و مطالبات و امورات آن، اهمیتی برای او ندارد و مأموریتش نه کتاب و مطبوعات که چیز دیگری است!

پایان در حالی مدعی تعلیق موقت نمایشگاه کتاب و مطبوعات به دلیل محدودیت‌های مالی شده است که “حبیب ماهوتی” در گفت‌وگو با فارس از آمادگی کامل خود و شرکت نمایشگاه‌های بین‌المللی تبریز، برای

برگزاری رایگان این نمایشگاه و عدم دریافت ریالی از بابت اجاره غرفه‌ها و سالن‌های نمایشگاهی شد و تأکید کرد: “برای برگزاری نمایشگاه کتاب و مطبوعات، ریالی دریافت نخواهد کرد، چون در قبال فرهنگ و هنر دین و مسؤولیت دارد و حاضر است در صورت رفع دیگر موانع، پای‌کار بیاید”.

ادعای پایان مبنی بر محدودیت منابع مالی برای برگزاری نمایشگاه کتاب و اشاره به سهم ۷۰ درصدی هزینه‌های اجرائی و غیرمحتوایی این رویداد در حالی است که این دغدغه، عملاً، با وعده و قول همکاری و مشارکت رایگان نمایشگاه بین‌المللی تبریز برای برگزاری این نمایشگاه، تا حد بسیار زیادی منتفی است و دیگر هزینه‌های برگزاری نمایشگاه، اعم از آماده‌سازی، غرفه‌آرائی، تجهیز و سایر هزینه‌های احتمالی نیز، اغلب، برعهده خود غرفه‌داران خواهد بود و بهانه‌های مالی مطرح شده از سوی آقای مدیرکل، دلیل منطقی برای توجیه تعلیق ادعائی وی نمی‌تواند باشد!

پایان همچنین، “بازنگری در سیاست‌های اجرائی و افزایش بهره‌وری” را دلیل دیگر تعلیق موقت برگزاری نمایشگاه کتاب عنوان کرده است اولاً، این تصمیم نامعقول، دقیقاً در تعارض با وعده‌های قبلی اوست و ثانیاً، در تقابل با وظایف مدیریتی او و همکارانش در دو سال گذشته است، سال‌هایی که پس از آبروریزی برگزاری هایپرمارکتی نمایشگاه کتاب، فرصت و زمان مناسب برای مطالعه، آسیب‌شناسی، ارزیابی و بازنگری در سیاست‌های اجرائی را داشتند و اگر امروز به هر دلیلی به این جمع‌بندی نرسیده‌اند، قصور و تقصیر اصلی متوجه ایشان است!

هرچند پایان، به اینکه آیا چین تصمیمی مصوبه و تصمیم شورای فرهنگ عمومی به‌عنوان نهاد سیاست‌گذار در حوزه فرهنگ بوده یا ایشان و برخی دیگر از مدیران استانی، راسا چنین تصمیمی را گرفته‌اند یا نه پاسخ نداده، بااین‌وجود، جای بسی تأسف و تأمل است که تیم مدیریتی استان، از شخص استاندار گرفته تا خود پایان، توان تأمین و تزریق اعتبارات ۲۰ میلیارد تومانی موردنیاز برای برگزاری نمایشگاه کتاب و مطبوعات امسال را ندارند، در حالی که اتفاقاً، همین جناب پایان و آقای استاندار، برای دیگر طرح‌ها و پروژه‌های خاص تبلیغاتی، سیاسی با پیوست فرهنگی، هنری موردنظر خود، هم سرمایه‌گذار پیدا می‌کنند و هم اعتبارات موردنیاز این پروژه‌ها را تأمین می‌کنند و این وسط، یتیمی و بی‌کسی، نصیب کتاب و مطبوعاتی است که روشنگر و آگاهی‌بخش هستند!