شهریار؛ «معشوق مرجع» شعر و ادب

صریرنیوز – احد نقش شور: از خشکناب و چرنداب تا هزارتوی خاطرات تلخ و شیرین عصر مشروطه، از تهران تا تبریز در فراسوی وقایع و فراز و فرودهای سیاسی، فرهنگی، ادبی و اجتماعی دهه‌های ۳۰ و ۴۰ که به عصر تجدد و رنسانس سیاسی، فرهنگی ایران شهره است و از ستاره باران کوچه مقصودیه تبریز که منتهی به خانه ای پر خاطره می شود، هزاران نکته نغز در غزل واره های شعر معاصر می توان یافت که همگی در ترجبع بند نام ابدی و بلند آوازه دل نازک ترین شاعر ملی، میهنی ایران خلاصه می شود؛ “شهریار”.
کودکی را با مشروطه زیست، زمانی که پدر، یاور مشروطه خواهان، به ویژه سردار ملی ایران، ستارخان بود، “منظومه حیدربابایه سلام”، محصول رجعتی شیرین و تلخ به کودکی شاعری بود که حسرت ها و خاطرات فراموش ناشندنی آن دوران را با شیواترین، حزین ترین، بی تکرارترین و ماناترین مضامین، به ثبت رسانید تا جهانی شود، “خان ننه”، سوگواره ای بی همتا در روایت همان دوران است و “سهندیه”، نماد غرور منطقه ای و نوستالژی میهن پرستی و بوم دوستی شاعری متعصب.
این همه، تنها گوشه ای مختصر از جهان بی کران و اقیانوس عمیق شاعری و هنر شهریار شیرین سخن شعر پارسی است که به قوام و غنای شعر و ادب فارسی کمک کرد، درست از این روست که شاعری چند بعدی و جامع الاطراف همچون شهریار را، بالاتر از حافظ و سعدی و مولانا و خاقانی و فردوسی و خیام و عطار، بر تارک روز ملی شعر و ادب پارسی ایران نشاند.
شهریار را با موسیقی، شعر، هم عصری با بزرگان ادب و هنر و فرهنگ ایران زمین و بی تردید، فصل مشترک همه شاعران نوپرداز و سنتی ۱۲۰ سال اخیر باید تفسیر کرد، وجوه متعدد و متکثر او در همه حوزه ها، اعم از خط، موسیقی، شعر، مذهب، پزشکی و …او را به شاعری متمایز و کانون توجه بزرگان هم عصری چون مالک الشعرا بهار، صداق هدایت، ابوالحسن خان صبا، عارف قزوینی، نیما یوشیج، هوشنگ ابتهاج، فریدون مشیری و بسیاری دیگر تبدیل کرد و از او، “معشوقه‌ای” مرجع در محافل ادبی و هنری برای اهل فن ساخت.
خانه تاریخی استاد شهریار قدمتی به بلندای تاریخ دارد. از جای جای این خانه پر رمز و راز که زمانی، محل رفت و آمد بزرگان شعر و ادب و فرهنگ ایران زمین بود، هنوز که هنوز است، صدای شعرخوانی، سه تارنوازی، غیژغیژ قلم نی خوشنویسی و آوازخوانی های خنیاگرانه استاد شهریار به گوش می‌رسد، اینجا، کنز ناگشوده خاطرات و یادهای فرهنگی، ادبی ایران و تبریز است، خانه ای که همچنان، با چیدمان اثاثیه و وسایل شخصی شهریار شیرین سخن، تصویری فریز شده از زندگی و روزگاران نه چندان دور شهریاری این شاعر بزرگ را روایت و تداعی می کند.
ایران دوستی، تسلط کامل و جامع به شعر فارسی و ترکی، پیوند فکری، اعتقادی و شعری با اسلام و تشیع، مصاحبت و تاثیرگذاری بر چندین نسل از شاعران معاصر، پیشین و پسین، وفاداری و عشق به آذربایجان، جامع الشرایط بودن، جنبه های ملی و همگانی در شعر، همراهی با انقلاب، پاسداری از زبان فارسی، تلفیق سنت و مدرنیته در شعر، هم‌نشینی با قرآن و حافط، نقطه اتصال شعر قدیم و معاصر، تسلط بر موسیقی و پیوند واژگانی در شعر ترکی و فارسی از مهم ترین ویژگی ها و شاخص های شعری استاد شهریار به شمار می روند که در مجموع، این شاعر بزرگ و بلند آوازه تبریز و ایران را به سر سلسله شعر و ادب فارسی و نامگذاری این روز تبدیل کرد تا شهریار، جهانی تر از هر زمان دیگری شود.